Rüstem Karadeniz

Rüstem Karadeniz


Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi

02 Mart 2022 - 13:53

Aile Konutunun Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi

Türk Medeni Kanunu’muzun 652. Maddesine göre eşlerden birinin ölümü halinde tereke malları arasında ev eşyası ve eşlerin birlikte yaşadıkları konut varsa; sağ kalan eş bunlar üzerinde kendisine miras hakkına mahsuben mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir demektedir. Ayrıca eğer ki sağ kalan eşin miras hakkı evin değerini karşılamazsa kanun sağ kalan eşe eksik miktarı tamamlayarak evin mülkiyetini alma hakkı vermiştir. Ayrıca sadece eşlerden birinin ölmesi değil, eşlerden birinin ölüm karinesine girmesi veya hakkında gaiplik kararı verilmesi sonrasında da bu madde hükmü geçerli olabilecektir.

Örneğin ölen kişiden geriye toplamda 1 milyon liralık mal kaldığını düşünelim. Ayrıca kalan bir ev olsun ve bu evin değeri 400 bin TL. Sağ kalan eşin toplam mal üzerinde hakkı miras hukukuna göre 4 te 1’dir. Yani bir milyon liralık mirasdan eşin payına toplam 250 bin TL kalır. Evin değeri ise 400 bin TL idi. Kanun koyucu eğer bu geriye kalan ev aile konutu ise eşe bu evin mülkiyetini alma hakkı tanımıştır. Yani sağ kalan eş evin kendisine özgülenmesi davası açarak aradaki ev değeri 400 bin TL ile kendi payına düşen 250 bin TL miras payı arasındaki fark olan 150 bin TL’yi diğer mirasçılara ödeyerek evin mülkiyetini alabilmektedir. Eğer ki evin değeri 250 bin TL olsa idi eşin miras payı da 250 bin TL olduğu için sağ kalan eş herhangi bir miktar ödemeden miras payı karşılığı bu evin mülkiyetini alacaktı.

Peki eşin maddi durumu yoksa ve miras payı evin değerini karşılamazsa ne olacak. Medeni kanun 652. Maddesi devamında bu durumu açıklamaktadır. Madde de haklı sebeplerin varlığı halinde sağ kalan eşin mülkiyet yerine intifa (kullanma, yararlanma) veya oturma hakkı talep edebileceği düzenlenmiştir. Yani sağ kalan eş miras payından mahsup edilerek bu haktan vazgeçene kadar aile konutunu kullanmaya devam edebilecekti fakat mülkiyeti kendisine geçmeyecektir. Yargıtay da bu durumu “Eğer eşin mirastan payına düşen miktar aile konutunun değerini karşılamıyorsa eş miras payı dışında kalan aile konutunun değerini ödeyerek onun mülkiyet hakkını talep edebilecek, eğer bakiye değeri ödeyecek gücü yoksa aile konutu üzerinde intifa veya oturma hakkını talep edebilecektir.’’ Diyerek açıklamaktadır.

Bu haktan yararlanabilmesi için ise kanun koyucu önceliği mülkiyet hakkına tanımıştır. Mülkiyet hakkının alınamaması durumunda haklı neden öne sürülürse intifa veya oturma hakkı talep edebileceği düzenlenmiştir. Mahkemede haklı nedenlerin varlığı koşuldur. Sağ kalan eş; geriye kalan evin eşiyle birlikte yaşadığını ve bu evin aile konutu olarak kullanıldığını ispatlamalıdır. Bazı haklı nedenler ise şu şekilde örneklendirilebilir: sağ kalan eşin çok yaşlı olması, sağ kalan eşin miras payına mahsupta denkleştirmede yeteri kadar parasının olmaması ve terekede aile konutu dışında baş bir şeyin olmaması.

Aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi davası sulh hukuk mahkemelerince görülür. Ayrıca mirasçılar ortaklığın giderilmesi (izaleyi şuyu) davası açmışsa sağ kalan eş karşı dava açmalı ve aile konutunun kendisine özgülenmesi davasını açmalıdır. Sulh hukuk mahkemesinde dava açılması durumunda geriye kalan evin aile konutu olduğunun tespiti aranacaktır. Bu tespit ise aile mahkemesinde evin aile konutu olduğunun tespiti davası açılarak halledilecektir. Aile mahkemesinden tespit sonuçlanıncaya kadar sulh hukuk mahkemesi aile mahkemesi kararını bekletici neden yapacak ve oradan çıkacak kararı bekleyecektir.

Aile konutuyla kastedilen; eşlerin ve varsa çocukların birlikte yaşadıkları ve ailenin yaşam merkezi olarak kabul edilen konuttur. Bu durumun tespiti sonrası sulh hukuk mahkemesi evin sağ kalan eşe özgülenmesine ya da intifa veya oturma hakkı tanınması ile ilgili karar verecektir. Kanunun 652. Maddesiyle sağ kalan eşin korunması amaçlanmıştır.

Av. Rüstem Karadeniz

0 552 797 00 18

Bu yazı 1809 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum