Rüstem Karadeniz

Rüstem Karadeniz


Fazla Mesai

28 Temmuz 2019 - 09:40

4857 sayılı İş Kanununa ve ilgili yönetmelikler de işçinin rızası olsa dahi belirli sürelerden fazla çalıştırılması yasaklanmıştır.

 

İşçi genel olarak haftalık 45 saatten fazla çalıştırılamaz. Ayrıca günlük olarak 11 saatten fazla çalıştırılamaz. gece çalışılan işlerde (20:00-06:00) günlük 7.5 saatten fazla çalıştırılamaz.

 

Fakat bu sürelere ara dinlenme süreleri dahil değildir. Ara dinlenme süreleri çalışmadan sayılmaz ve işveren tarafından ücret ödenmez. Fakat ara dinlenme süreleri kesintisiz, işverenin talimatları beklenilmeden geçirilen süredir. Ama ara dinlenmede işçi iş yapıyorsa bu süre çalışma süresi olur ve ücreti ödenmesi gerekir.

 

Ara dinlenme süresi 

 

-4 saate kadar olan işlerde en az 15 Dakika

 

-4 saat ile 7.5 saat olan işlerde en az yarım saat

 

-7.5 saatten fazla işlerde en az 1 saattir. Bu süreler kesintisiz kullandırılır. Hatta ara dinlenme süresi içinde işçi işyerinden başka bir yere de gidebilir.

 

Fazla Süreli Çalışma

 

İşçi sözleşmesine göre haftalık çalışma süresinden fazla ama 45 saatten az çalıştığı takdirde fazladan çalıştığı her saat için normal ücretinin %25 fazlası ödenir.

 

Örneğin: Haftalık 35 saat çalışan işçi 45 saat çalıştı ise; aradaki 10 saatlik fazla süreli çalışmasının karşılığı olarak %25 fazlası yani 12.5 saatlik ücret alacaktır.

 

Fazla Çalışma

 

A-)İşçi mevzuat çerçevesinde çalışma sürelerinden fazla çalıştığı takdirde fazla çalışma söz konusu olacaktır. Şöyle Ki; Haftalık 45 saatten fazla işçi çalıştırılamaz. Bu saat aşıldığı takdirde normal saatlik mesaisinin %50 fazlası ile birlikte ödenir.

 

Örneğin: Haftalık 55 saat çalışan bir işçi 45 saati aşan kısım olan 10 saatlik alacağının 50%  fazlası ile birlikte 15 saatlik yevmiye alır.

 

B-) Aynı şekilde günlük 11 saatten fazla saatte işçi çalıştırılmayacağı için 11 saatten fazla çalışan kısım için fazla çalışma ortaya çıkar.

 

Zaman Aşımı

 

İşçi fazla mesaiye hak ettiği tarihten itibaren 5 yıl içinde alacakları zamanaşımına uğrar. 10 yıl boyunca fazla çalışma yapan işçi için kıdem tazminatı işten ayrıldığı tarihten itibaren 5 yıl olmasına rağmen fazla çalışma ücreti için ise sadece son 5 yıllık fazla mesaiyi talep edebilecektir.

 

Olayı somutlaştırmak gerekirse asgari ücretle (2020,90 TL) çalışan işçi 10 yıl boyunca çalışmış olsun. Bu örnekte günlük çalışma saatleri sabah 09:00-18:00 ve öğle arası da yarım saat olsun. Haftalık olarak da sadece Pazar günü tatil olduğunu varsayarsak;

 

Günlük Çalışma saati      : 8.5 saat

 

Haftalık Çalışma saati      :8.5x6 =51 saat

 

Haftalık fazla çalışma süresi   :6 saat

 

Aylık Fazla Çalışma Süresi    :6x4:24 saat

 

Yıllık fazla çalışma süresi    :12x24=288 saat olmaktadır.

 

İşçi fazla çalışma yaptığı halde eğer ücreti ödenmedi ise işini haklı olarak fesih edebilir. Kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücretine hak kazanır.

 

Olayımızda işçi işten ayrıldığı tarihten itibaren kıdem tazminatının tamamını 5 yıl içinde alabilirken hak etmiş olduğu yıllık 288 saatlik fazla çalışma ücretinin sadece son 5 yıllık kısmını talep edebilir. Davayı işten ayrıldıktan 1 sene sonra açar ise bu sefer 4 yıllık kısmını talep edebilir.

 

Fazla Çalışmanın İspatı

 

Hesap edilen fazla mesai ücretinin ispatı işçiye aittir. İşçi tanık dahil her türlü delille ispatlayabilir. Fakat maaş bordrolarında fazla mesai tahakkuk ettirilmiş işçide itiraz kaydı koymadan imza etmiş ise ve bu ücretler banka hesabına yatırıldığı takdirde; işçi daha fazla mesai alacağı olduğunu iddia ediyor ise sadece yazılı delille ispatlayabilir.

 

Maaş bordrosuna itiraz kaydı konulmuş ise her türlü delille ispatlayabilir. İtiraz kaydı koymayan işçi daha fazla çalıştığını ancak yazılı delille ispatlayabilir.

Bu yazı 3410defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum