Dürziler: İsrail Ordusunun Gizli Gücü ve Bölgesel Denklemdeki Rolü

Dürziler: İsrail Ordusunun Gizli Gücü ve Bölgesel Denklemdeki Rolü

İsrail’in zorunlu askerliğe dahil ettiği tek Yahudi olmayan topluluk: Dürziler.

Kimdirler, neden önemlidirler ve bölgede neyi temsil ederler?

İsrail’in, Suriye’deki Dürzileri koruma gerekçesiyle Şam’a düzenlediği son hava saldırıları, bu azınlık grubuna dair ilgiyi yeniden gündeme taşıdı. Özellikle İsrail Savunma Kuvvetleri’ndeki (IDF) rolleri ve ayrıcalıklı konumları birçok soruyu beraberinde getiriyor. Peki, Dürziler kimdir? Neden yalnızca onlar zorunlu askerliğe tabidir? Ve IDF içindeki ağırlıkları ne anlama geliyor?

Kapalı Bir İnanç, Dağınık Bir Coğrafya

Dürziler, 11. yüzyılda İsmaili Şiiliğinden türeyerek ortaya çıkan, monoteist ve dışa kapalı bir dini topluluk. Bugün Lübnan, Suriye, İsrail ve Ürdün’de yaklaşık 1 ila 1,5 milyon Dürzi yaşıyor. İnanç yapıları son derece kapalı; dışarıdan dine katılım kabul edilmiyor ve evlilikler çoğunlukla kendi içlerinde gerçekleşiyor.

İsrail’deki Dürzi nüfusu 150-160 bin civarında ve bu ülke nüfusunun yaklaşık %1,6’sına tekabül ediyor. Yoğun olarak Celile ve Golan Tepeleri’nde yaşayan Dürziler, coğrafi olarak stratejik konumda bulunuyor.

İsrail Ordusunda Ayrıcalıklı Konum

1956’dan bu yana, İsrail’de yalnızca Dürzi erkekler zorunlu askerlik hizmetine tabi. Yahudi olmayan gruplar içinde benzersiz bir durum. Erkekler yaklaşık 3 yıl askerlik yaparken, kadınlar resmi olarak muaf tutuluyor ancak isteyenler gönüllü olabiliyor.

Resmi rakamlar açıklanmasa da, IDF içinde birkaç bin Dürzi görev yapıyor. Bazı tahminlere göre IDF subaylarının %5’i, polis gücünün %10’u ve cezaevi personelinin %20’si Dürzi. Bu oranlar, toplumun nüfusuna göre oldukça yüksek.

Golani ve Givati gibi seçkin tugaylarda görev alan Dürzi subaylar arasında Ghassan Alian ve İmad Fares gibi isimler öne çıkıyor. Özellikle Ghassan Alian, 2023’te Gazze operasyonlarında komuta görevleriyle dikkat çekmişti.

Stratejik Tercih mi, Siyasi Hesap mı?

İsrail’in yalnızca Dürzileri askerlik kapsamına alması, uzun vadeli bir stratejinin parçası olarak görülüyor. Bu tercihin nedenleri arasında:

•Golan Tepeleri’nin kontrolü

•Suriye’deki Dürzi topluluklarla bağ kurma isteği

•İçeride “sadık azınlık” politikası oluşturma amacı

Dürziler, bu çerçevede İsrail’in hem iç güvenlik hem de dış algı stratejilerinde kritik bir rol oynuyor. Ancak bu konum topluluk içinde tartışmalı. Kimileri bunu bir onur olarak görürken, kimileri İsrail’in çıkarları doğrultusunda araçsallaştırıldıklarını düşünüyor.

“Yahudi Kabilelerinden Biri mi?” İddiası

Son dönemde sosyal medyada sıkça dile getirilen “Dürziler Yahudiliğin 12 kabilesinden biri” iddiası tarihsel gerçeklerle örtüşmüyor. Dürziler, İslam kökenli bir inançtan türemiş ve kendine özgü bir dini yapı oluşturmuş bir topluluk.

Yahudilikle etnik veya inançsal bağları bulunmuyor.

Bu tür söylentiler, büyük ölçüde İsrail içindeki ayrıcalıklı konumlarından ve kapalı toplum yapılarından kaynaklanıyor.

Şam’daki Bombardıman Neyi Gösteriyor?

2025 Temmuz’unda İsrail, Şam yakınlarındaki askeri ve siyasi hedeflere yönelik operasyonlar düzenledi. Tel Aviv yönetimi bu saldırıları “Suriye’deki Dürzi topluluklarını koruma” gerekçesiyle savundu. Ancak uzmanlara göre asıl amaç, İran destekli grupların Suriye güneyindeki varlığını sınırlamak ve Golan’daki güvenlik hattını güçlendirmekti.

Bu gelişmeler, Türkiye kamuoyunda da Dürzilere yönelik ilgiyi artırdı. Sosyal medyada konuyla ilgili tartışmalar yoğunlaşırken, Dürzilerin bölgedeki konumu daha fazla mercek altına alınmaya başladı.

Dürziler, hem kapalı dini yapıları hem de İsrail ordusundaki rolleri nedeniyle Ortadoğu’da dikkat çeken bir azınlık. İsrail ordusundaki orantısız temsil oranları ve zorunlu askerlik sistemi, onları stratejik ve sembolik bir noktaya taşıyor. Bu durum tarihsel bağlardan çok, siyasi tercihlerle şekillenmiş durumda.

Bugün hem Suriye’deki krizler hem de İsrail’in bölgesel hamleleri, Dürzileri yalnızca dini bir azınlık olmaktan çıkarıp jeopolitik bir aktör haline getiriyor.

Sümeyra Türk – Ankara Kulisi