Allah'ın Rızası Anne Babanın Rızasındadır
İnsan hayatında bazı hakikatler vardır ki hem bireysel hem de toplumsal düzeni doğrudan etkiler. Anne ve babaya karşı sorumluluk da bu hakikatlerin başında gelir.
07 Mayıs 2026 - 03:33
Eldivan İlçe Vaizi Mustafa Bayram tarafından Hazırlanan Makale
İnsan hayatında bazı hakikatler vardır ki hem bireysel hem de toplumsal düzeni doğrudan etkiler. Anne ve babaya karşı sorumluluk da bu hakikatlerin başında gelir. Bu sorumluluk, yalnızca bir ahlak kuralı değil; Kur’an ve sünnetle sabit, dinin temel esaslarından biridir.
Yüce Allah, kulluk görevini bildirirken anne ve babaya karşı sorumluluğu da aynı bağlamda zikretmiştir: “Rabbin, yalnızca kendisine ibadet etmenizi ve anne babaya iyilik yapmanızı emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa, onlara ‘öf’ bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle.” (İsrâ, 17/23) Bu ayet, anne babaya iyiliğin sıradan bir davranış olmadığını, doğrudan ilahî bir emir olduğunu ortaya koymaktadır. Allah’a kulluk emrinin hemen ardından anne babaya iyilik emrinin gelmesi, bu iki sorumluluk arasındaki güçlü bağı göstermektedir. Ayette geçen “öf” ifadesi ise en küçük rahatsızlık belirtisini ifade eder. Buna rağmen bu ifadenin bile yasaklanmış olması, anne babaya karşı gösterilmesi gereken saygının ne kadar hassas bir ölçüye bağlandığını ortaya koymaktadır.
Kur’an-ı Kerim’de anne babaya duyulan minnet duygusunu da ayrıca vurgulanmıştır: “Bana ve anne babana şükret. Dönüş yalnız banadır.” (Lokmân, 31/14) Bu ayet, insanın varlık sürecinde hem yaratıcısına hem de dünyaya gelmesine vesile olan anne ve babasına karşı sorumluluğunu birlikte hatırlatmaktadır.
Peygamber Efendimiz (s.a.v) de anne ve babanın rızasının Allah katındaki yerini şu sözleriyle ifade etmiştir: “Rabbin hoşnutluğu anne babanın hoşnutluğuna bağlıdır. Rabbin öfkesi ise, anne babanın öfkesine bağlıdır.” (Tirmizî, Birr, 3) Bu hadis, anne ve babanın gönlünü kazanmanın, Allah’ın rızasını kazanmakla doğrudan ilişkili olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Anneye verilen öncelik de sünnette açıkça ifade edilmiştir. Peygamber Efendimize (s.a.v), “En çok kime iyilik yapmalıyım?” diye sorulduğunda: “Annen. Sonra kim? Annen. Sonra kim? Annen. Sonra kim? Baban.” (Buhârî, Tevhid, 48) buyurmuştur. Kur’an-ı Kerim’de de annenin çektiği zorluk şöyle ifade edilmektedir: “Annesi onu zorluk üstüne zorlukla taşıdı…” (Lokmân, 31/14) Bu ayet ve hadisler birlikte değerlendirildiğinde, annenin çocuğu üzerindeki emek ve fedakârlığının büyüklüğü açıkça görülmektedir.
Anne ve babaya gösterilen saygının önemini ortaya koyan pek çok örnek bulunmaktadır. Veysel Karânî’nin, Peygamber Efendimizi (s.a.v) görme arzusuna rağmen annesinin iznini aşmamak için geri dönmesi, anne rızasının ne kadar önemli olduğunu gösteren dikkat çekici bir örnektir.
İslam dini, anne babaya itaati esas almakla birlikte bu itaati sınırsız bir çerçevede değerlendirmemiştir. Eğer anne baba, kişiyi Allah’a isyan sayılacak bir davranışa zorlarsa, bu durumda itaat edilmez; ancak saygı ve iyi muamele devam eder: “Eğer seni bana ortak koşman için zorlarlarsa, onlara itaat etme; fakat dünyada onlarla iyi geçin.” (Lokmân, 31/15)
Günümüzde anne baba ile ilişkiler konusunda yaşanan sorunlar, bu ilahi ölçülerden uzaklaşmanın bir sonucudur. Modern hayatın getirdiği yoğunluk, bireyselleşme ve dünyevîleşme eğilimleri, insanları aile bağlarından uzaklaştırabilmektedir. Oysa Peygamber Efendimiz (sav), anne babaya hizmet etmenin büyük bir fırsat olduğunu şu sözleriyle ifade etmiştir: “Anne babasına yaşlılıklarında yetişip de cenneti kazanamayan kimse perişan olsun.” (Müslim, Birr, 9)
Bu hadis, anne babaya hizmet etmenin bir yük değil, aksine büyük bir nimet ve fırsat olduğunu göstermektedir. Yaşlı anne babaya hizmetin, kişinin manevi yükselişine vesile olan en önemli amellerden biri olduğunu ifade eder. (Hadislerle İslam, c. 4, s. 185)
Sonuç olarak anne ve baba, insanın hayatındaki en büyük nimetlerdendir. Onların rızasını kazanmak, Allah’ın rızasını kazanmanın yollarından biridir. Onlara karşı gösterilecek saygı ve sevgi, hem dünya huzurunun hem de ahiret saadetinin anahtarlarından biridir.
Mustafa Bayram Eldivan İlçe Vaizi
Bu haber 692 defa okunmuştur.
FACEBOOK YORUMLAR